Η Κάρτα Φιλάθλου και το Ηλεκτρονικό Εισιτήριο όπως προβλέπεται από το «νόμο Κοντονή»

06
Φεβρουάριος
2016

Δημοσιευτηκε απo Πέννυ Κονιτσιώτη

Δημοσιευτηκε σε Πέννυ Κονιτσιώτη / Στήλες ΑΕΚ

0 Σχόλια

Η έννοια του ηλεκτρονικού – ονομαστικού εισιτηρίου και της κάρτας φιλάθλου έγιναν ευρύτερα γνωστές μετά τη δημοσίευση του νόμου 4326/2015 – γνωστού και ως «νόμου Κοντονή», αν και ο θεσμός του ηλεκτρονικού εισιτηρίου δεν είναι νέος αφού εμφανίστηκε για πρώτη φορά στο Ελληνικό Δίκαιο (αν και όχι και στα ελληνικά γήπεδα) το έτος 2002 με το νόμο 3057 και εν συνεχεία σχεδόν με όλους τους νόμους που τροποποίησαν το βασικό αθλητικό νόμο 2725/1999, δηλαδή τους ν. 3262/2004, 3372/2005 και 4049/2012.

Η πραγματικότητα είναι ότι πριν από το «νόμο Κοντονή» η μόνη ουσιαστική προσπάθεια όχι απλά θεσμοθέτησης αλλά και πρακτικής λειτουργίας του θεσμού του ηλεκτρονικού εισιτηρίου έγινε το έτος 2006, όταν, κατόπιν διαγωνισμού που διενήργησε η Γ.Γ.Α., διατέθηκαν σε συγκεκριμένα γήπεδα και στάδια της χώρας σχετικά συστήματα και λειτούργησε κεντρική βάση δεδομένων. Ωστόσο η συγκεκριμένη προσπάθεια κρίθηκε αποσπασματική και μάλλον αποτυχημένη αφενός διότι δεν εφαρμόστηκε στο σύνολο των γηπέδων και αφετέρου διότι δεν συνοδεύτηκε από την έκδοση των σχετικών κατ΄ εξουσιοδότηση των νόμων, Υπουργικών Αποφάσεων και Προεδρικών Διαταγμάτων που θα καθόριζαν τις ακριβείς προδιαγραφές και τις συγκεκριμένες κυρώσεις εις βάρος όσων δεν θα συμμορφώνονταν με τις σχετικές προβλέψεις. Συν τοις άλλοις, λόγω προβλημάτων εκτέλεσης της σύμβασης μεταξύ του Ελληνικού Δημοσίου και της αναδόχου εταιρείας για τη εφαρμογή και λειτουργία του ηλεκτρονικού εισιτηρίου, πολλά εκ των συστημάτων που αγοράστηκαν ακόμα και σήμερα «σαπίζουν» σε κούτες σε πολλά γήπεδα της χώρας, ενώ και λόγω της προόδου της τεχνολογίας πλέον και όσα λίγα εξ αυτών λειτουργούν ήδη κρίνονται μάλλον ως παρωχημένης τεχνολογίας.

Αφορμή για την επαναφορά του θέματος σε συζήτηση και ψήφιση τελικά του «νόμου Κοντονή» το Μάιο του 2015 –αλλά και λίγους μήνες αργότερα την έκδοση της ΚΥΑ 229517 η οποία υπεγράφη και δημοσιεύτηκε τη 20η Αυγούστου 2015, δηλαδή μόλις δύο (2) ημέρες πριν την έναρξη του τρέχοντος πρωταθλήματος της Super League- υπήρξε ένα ντέρμπι «Παναθηναϊκός – Ολυμπιακός» το Φεβρουάριο του 2015 και μια επακόλουθη έντονη συνεδρίαση του Δ.Σ. της Super League που οδήγησαν την πολιτική ηγεσία στην προσωρινή διακοπή του πρωταθλήματος. Ο συνεταιρισμός τότε κλήθηκε να προτείνει συγκεκριμένα μέτρα για την επανέναρξη του πρωταθλήματος ένα εκ των οποίων ήταν και η υποχρεωτική εφαρμογή του θεσμού του ηλεκτρονικού ονομαστικού εισιτηρίου με την έναρξη της αγωνιστικής περιόδου 2015-2016, αφού όμως ετίθεντο εκ νέου οι παράμετροι και οι προϋποθέσεις λειτουργίας του αλλά και οι κυρώσεις εις βάρος των ΠΑΕ και διοργανωτριών αρχών σε περίπτωση μη συμμόρφωσής τους.

Ένα από τα αμφιλεγόμενα θέματα που προκάλεσε και την αντίδραση των φιλάθλων είναι ότι προβλέπεται η λειτουργία κεντρικού και επιμέρους συστημάτων τήρησης δεδομένων και στοιχείων από τα οποία δημιουργείται μια αρκετά αναλυτική εικόνα των τηρουμένων στοιχείων από το Υπουργείο Προστασίας του Πολίτη. Με απλά λόγια, η Ελληνική Αστυνομία, ανά πάσα στιγμή και χωρίς κανένα κόστος (δεδομένου ότι η πρόσβαση γίνεται μέσω ενός οποιουδήποτε web browser φυσικά με τη χρήση κωδικών), μπορεί να έχει πλήρη εικόνα των στοιχείων των φιλάθλων που βρίσκονται σε κάθε αθλητική εγκατάσταση της χώρας. Σε περίπτωση, δε, αγώνων ιδιαίτερης επικινδυνότητας (ντέρμπι) όπου υπάρχει ευρείας κλίμακας προαγορά εισιτηρίων μέσω διαδικτύου, η συγκεκριμένη δυνατότητα είναι ιδιαίτερη χρήσιμη για την αστυνομία καθώς επιτρέπει την καλύτερη κατάστρωση του επιχειρησιακού της πλάνου και την κατανομή των δυνάμεών της, παρέχοντας μια αρκετά σαφή εκτίμηση ως προς τον αριθμό των φιλάθλων που τελικά θα παρακολουθήσουν το συγκεκριμένο αγώνα.

Αντιστοίχως, η φορολογική διοίκηση, αποκτά πρόσβαση σε πραγματικό χρόνο στα στοιχεία πώλησης των εισιτηρίων, καθώς μέσω ειδικών κωδικών παρέχεται στη Δ.Ο.Υ. η πρόσβαση στο επιμέρους σύστημα κάθε ΠΑΕ, επίσης χωρίς κανένα πρόσθετο κόστος καθώς και εδώ η πρόσβαση επιτυγχάνεται μέσω διαδικτύου χωρίς χρήση ειδικού hardware ή software. Έτσι, κάθε Δ.Ο.Υ. ανά πάσα στιγμή μπορεί να παρακολουθεί σε πραγματικό χρόνο τα πλήρη στοιχεία πώλησης εισιτηρίων των Π.Α.Ε.

Ειδικά για την κάρτα φιλάθλου, αυτή ορίστηκε ως βασική παράμετρος του θεσμού του ηλεκτρονικού εισιτηρίου με υποχρεωτική εφαρμογή από την 01/01/2016 και κατόπιν παράτασης (που ζήτησε η Super League) για την 01/03/2016. Ήδη βεβαίως στη συνάντηση που είχε το Δ.Σ. της Super League με τον αρμόδιο Υφυπουργό στα τέλη Ιανουαρίου έγινε δεκτό το αίτημα της διοργανώτριας περί επανεξέτασης του ζητήματος της κάρτας φιλάθλου και περί μη εφαρμογής του, τουλάχιστον μέχρι τη λήξη του τρέχοντος πρωταθλήματος 2015-2016.

Ο θεσμός της κάρτας φιλάθλου δεν είναι επίσης νέος αλλά είχε θεσμοθετηθεί από το προϊσχύον δίκαιο περίπου προ δεκαετίας οπότε και είχαν εκδοθεί αποσπασματικά κάρτες φιλάθλου τότε όμως μόνο για κατόχους εισιτηρίων διαρκείας ή μελών διοικήσεων των ΠΑΕ ή των αθλητικών σωματείων και μόνον από τις ομάδες στα γήπεδα των οποίων είχαν εγκατασταθεί σχετικά συστήματα σε συνέχεια του διαγωνισμού του 2006.

Με το νέο νομοθετικό πλαίσιο η υποχρέωση προμήθειας κάρτας φιλάθλου αφορά σε κάθε φίλαθλο και χωρίς την επίδειξη και σάρωση (scanning) αυτής κατά την έκδοση του εισιτηρίου ή/και κατά την είσοδό του στην αθλητική εγκατάσταση δεν θα είναι δυνατή η πρόσβασή του σε αυτή!

Από τις συζητήσεις που είχε η Super League με το Υπουργείο προέκυψε ότι ο μηχανισμός της Κάρτας Φιλάθλου, κατά την άποψη του Υπουργείου φαίνεται ότι εξυπηρετεί δύο (2) πρακτικούς σκοπούς: (α) πρώτον την ευχερέστερη προμήθεια του εισιτηρίου κατά την αγορά του όχι από το διαδίκτυο αλλά από το γκισέ πώλησης στο γήπεδο. Πράγματι χωρίς την κάρτα φιλάθλου ο υπάλληλος της ΠΑΕ που εκδίδει τα εισιτήρια οφείλει να καταχωρίσει, δηλαδή να πληκτρολογήσει, τόσο το ονοματεπώνυμο όσο και το ΑΜΚΑ του φιλάθλου ώστε αυτά αφενός να εκτυπωθούν στο σώμα του εισιτηρίου και αφετέρου να καταγραφούν στο επιμέρους ηλεκτρονικό σύστημα της ΠΑΕ και βεβαίως να προωθηθούν στο κεντρικό σύστημα της Super League. Κάτι τέτοιο απαιτεί αρκετό χρόνο που πράγματι θα εξοικονομείτο αν απλά ο φίλαθλος έδιδε την προσωπική του κάρτα φιλάθλου στον υπάλληλο της ΠΑΕ, αυτή σαρωνόταν από ειδικό μηχάνημα (σημειώνεται ότι η κάρτα φιλάθλου φέρει εκτυπωμένο bar code επί του σώματός της) και αυτομάτως γινόταν η εκτύπωση και καταχώριση των προσωπικών του στοιχείων χωρίς να απαιτείται επιπλέον πληκτρολόγηση και χωρίς να δημιουργούνται ατελείωτες ουρές στα εκδοτήρια των εισιτηρίων (β) ο δεύτερος πρακτικός σκοπός είναι ότι κατά το στάδιο της έκδοσης της κάρτας φιλάθλου γίνεται μια συλλογή διαφόρων προσωπικών στοιχείων του κατόχου της, μεταξύ των οποίων και η διεύθυνση κατοικίας του αλλά και η φωτογραφία του προσώπου του. Με αυτόν τον τρόπο καθίσταται ευχερέστερη η ταυτοποίηση τυχόν δραστών εγκληματικών πράξεων εντός των γηπέδων σε συνδυασμό προφανώς με τα συστήματα καμερών που επίσης έχουν εγκατασταθεί στα περισσότερα γήπεδα της χώρας.

Βέβαια η Super League έχει διαφορετική άποψη, μάλλον αντίθετη, πέραν όμως των προβληματισμών της Super League αλλά και του ΕΣΑΚΕ, το ζήτημα της κάρτας φιλάθλου ετέθη ενώπιον της Αρχής Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα όταν η Super League και ο ΕΣΑΚΕ, σε συμμόρφωση με τις διατάξεις του Ν. 4326/2015 αλλά και της νομοθεσίας περί προσωπικών δεδομένων (ιδίως Ν. 2472/1997) υπέβαλλαν στην ανωτέρω Αρχή δηλώσεις γνωστοποίησης περί τήρησης αρχείων δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα.

Κατόπιν ανταλλαγής πλήθους πληροφοριών σχετικά κυρίως με την τεχνικής φύσεως διασφάλιση της ακεραιότητας αλλά και της αποφυγής διαρροής των στοιχείων αυτών σε τρίτα μη εξουσιοδοτημένα πρόσωπα, η Αρχή Προστασίας Δεδομένων με την υπ’ αριθμό 7 του 2015 γνωμοδότησή της που δημοσιεύτηκε περί τα τέλη του περασμένου Δεκεμβρίου αποφάσισε κατά πλειοψηφία ότι ο θεσμός της κάρτας φιλάθλου και ιδίως η υποχρεωτική προμήθεια αυτής από όλους τους φιλάθλους ως προαπαιτούμενο για την αγορά εισιτηρίων αθλητικών εκδηλώσεων δεν αντίκειται κατ΄ αρχήν στις διατάξεις των άρθρων 2, 4, 5, 9Α και 25 παρ. 4 του Συντάγματος ούτε στις διατάξεις του Ν. 2472/1997 περί δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. Έκρινε όμως ότι από τη στιγμή που προκύπτει επεξεργασία η οποία περιορίζει το ατομικό δικαίωμα του πληροφοριακού αυτοκαθορισμού και της προστασίας των προσωπικών δεδομένων των φιλάθλων, αυτή θα πρέπει να γίνεται γενικώς και αντικειμενικώς είτε με τυπικό νόμο είτε με Προεδρικό Διάταγμα κατόπιν νομοθετικής εξουσιοδότησης. Η Αρχή συνεπώς έκρινε συνεπώς ότι η εξουσιοδοτική διάταξη του άρθρου 2 του Ν. 4326/2015 σε συνδυασμό με την ΚΥΑ του Αυγούστου του 2015 δεν πληρούν την εν λόγω προϋπόθεση. Ουσιαστικά και εν περιλήψει ζήτησε από τον Υπουργό να εκδώσει νέα ακριβή και λεπτομερή νομοθετική διάταξη με την οποία (α) θα προβλέπεται ειδικά η υποχρεωτική συλλογή και αναγραφή του ΑΜΚΑ στην κάρτα φιλάθλου (ο οποίος σημειώνεται ότι κατά τη νομολογία της αρχής αποτελεί απλό και όχι ευαίσθητο δεδομένο), (β) θα προβλέπεται ο υποχρεωτικός χαρακτήρας της κάρτας φιλάθλου, (γ) θα προβλέπεται ρητά ότι το κεντρικό σύστημα μπορεί να τηρείται από νπιδ όπως η Super League και (δ) θα προβλέπεται ότι τα στοιχεία πώλησης εισιτηρίων θα πρέπει να τηρούνται στο κεντρικό σύστημα το πολύ για 15 ημέρες.

Το πιο αξιομνημόνευτο όμως σημείο της Γνωμοδότησης της Αρχής είναι ότι ζήτησε από το Υπουργείο Πολιτισμού & Αθλητισμού να επανεξετάσει το θεσμό της κάρτας φιλάθλου, όχι διότι έχει αμφιβολίες περί της συνταγματικότητας και νομιμότητας αυτού, αλλά διότι θεωρεί ότι θα πρέπει να ενισχυθεί η αυθυπαρξία της κάρτας δηλαδή η χρησιμότητά της για την ταυτοποίηση του φιλάθλου (χωρίς το συνδυασμό της επίδειξης της ταυτότητας ή του διαβατηρίου) υπονοώντας ότι θα μπορούσε ίσως επί της κάρτας φιλάθλου να τεθεί και η φωτογραφία του κατόχου της (η οποία βέβαια συλλέγεται κατά το χρόνο της έκδοσής της αλλά δεν αποτυπώνεται επί του σώματός της).

Κατά τη μειοψηφούσα γνώμη τριών (3) μελών της Αρχής, η υποχρεωτική προμήθεια της κάρτας φιλάθλου παραβιάζει τη γνωστή αρχή της αναλογικότητας των δεδομένων σε σχέση προς τον επιδιωκόμενο σκοπό της αντιμετώπισης περιστατικών βίας στους αθλητικούς χώρους, σύμφωνα με τη διάταξη του άθρου 4 παρ. 1 (β) του Ν. 2472/1997 καθόσον ο σκοπός της ταυτοποίησης μπορεί να επιτευχθεί ούτως ή άλλως με ηπιότερα μέσα και δη με τα λοιπά στοιχεία που παρέχονται από τους φιλάθλους κατά την έκδοση του ηλεκτρονικού εισιτηρίου και την επίδειξη της ταυτότητας ή του διαβατηρίου τους κατά την είσοδο στα αθλητικά κέντρα.

Οι αδυναμίες και τα προβλήματα της Κάρτας Φιλάθλου

Πέραν όμως του ζητήματος της κάρτας φιλάθλου η ως τώρα εμπειρία από την λειτουργία του θεσμού του ηλεκτρονικού εισιτηρίου έχει καταδείξει τις εξής αδυναμίες και προβλήματα:

(1ον) παρατηρείται το φαινόμενο φίλαθλοι να παρέχουν ψευδή στοιχεία (ψευδές ΑΜΚΑ και ονοματεπώνυμο) και λόγω της έλλειψης χρόνου για την επαλήθευση να μην γίνεται εύκολα ταυτοποίηση με επίδειξη αστυνομικής ταυτότητας / διαβατηρίου και έτσι να καταχωρούνται ψευδή στοιχεία τόσο στα επιμέρους όσο και στα κεντρικά συστήματα. Αυτή η στρέβλωση εκτιμάται ότι μπορεί να λυθεί με την ουσιαστική αναβάθμιση και πιστοποίηση των υπηρεσιών των εταιρειών ιδιωτικής ασφάλειας, κάτι που ήδη σχεδιάζεται και θα αποτυπωθεί πολύ σύντομα σε επικείμενο νομοσχέδιο των Υπουργείων Προστασίας του Πολίτη και Πολιτισμού – Αθλητισμού, με το οποίο και θα θεσμοθετηθεί η μη παρουσία αστυνομικών δυνάμεων εντός αλλά μόνον περιμετρικά των γηπέδων των αθλητικών κέντρων.

(2ον) μέχρι στιγμής δεν έχει επιτευχθεί για διάφορους λόγους η διασύνδεση μεταξύ του κεντρικού συστήματος και του Ολοκληρωμένου Πληροφοριακού Συστήματος του Εθνικού Ποινικού Μητρώου.

(3ον) υπάρχει σφοδρή αντίδραση από τους οργανωμένους φιλάθλους αναφορικά με την κάρτα φιλάθλου. Η Super League προτίθεται να ζητήσει την οριστική κατάργηση του θεσμού της κάρτας φιλάθλου και τη διασύνδεση των επιμέρους συστημάτων των ομάδων με τον ΗΔΙΚΑ ώστε η ταυτοποίηση του ΑΜΚΑ και των λοιπών στοιχείων των φιλάθλων να γίνεται ηλεκτρονικά και να επιτελείται με αυτόν τον τρόπο και ο σκοπός της ταχείας καταχώρισης των στοιχείων τους, αφού αμέσως μετά την πληκτρολόγηση του ΑΜΚΑ θα συμπληρώνονται αυτόματα (χωρίς πληκτρολόγηση) τα λοιπά στοιχεία έκαστου φιλάθλου.

(4ον) όπως έχει καταστρωθεί νομοθετικά ο θεσμός του ηλεκτρονικού εισιτηρίου, δεν αντιμετωπίζεται το πρόβλημα της μη νόμιμης μετακίνησης των φιλοξενούμενων οπαδών στις περιπτώσεις που με απόφαση των αρχών έχει απαγορευθεί αυτή. Θα ήταν ευχερέστερο να συμβεί κάτι τέτοιο με τη χρήση στοιχείων από τα μητρώα μελών των λεσχών φιλάθλων κάθε ΠΑΕ και την εισαγωγή αυτών στα επιμέρους συστήματα ηλεκτρονικού εισιτηρίου των ΠΑΕ ή σε περίπτωση που ισχύσει τελικά ο θεσμός της κάρτας φιλάθλου με την ένθεση ειδικού κωδικού περί της ομάδας που ο κάθε φίλαθλος υποστηρίζει (διευκρινίζεται ότι η κάρτα φιλάθλου εκδίδεται από οποιαδήποτε ομάδα, κατά τεκμήριο όμως ο κάθε φίλαθλος θα την προμηθευτεί από τα γραφεία της οικείας ομάδας που υποστηρίζει). Με αυτόν τον τρόπο θα αποφευχθεί η μεμονωμένη διάθεση εισιτηρίων σε μη νόμιμα μετακινούμενους οπαδούς. Όμως ένα καίριο ζητούμενο είναι η μετακίνηση των φιλάθλων να μην απαγορεύεται πλέον και να φτάσουμε στο σημείο που οι φίλαθλοι και των δύο ομάδων σε κάθε αναμέτρηση να παρακολουθούν αμφότεροι τους αγώνες από τις εξέδρες των γηπέδων.

(5ον) σε ότι αφορά τα συστήματα εποπτείας των αθλητικών εγκαταστάσεων εκτιμάται ότι στο οπτικό υλικό που συλλέγεται θα πρέπει να έχει πρόσβαση και ο υπεύθυνος ασφάλειας της κάθε ΠΑΕ (και όχι μόνο η αστυνομία) ώστε να καθίσταται ευχερέστερη η ταυτοποίηση του κάθε φιλάθλου που προβαίνει σε πράξεις βίας και να του απαγορεύεται η είσοδος στο συγκεκριμένο γήπεδο με απόφαση της γηπεδούχου ΠΑΕ πριν ολοκληρωθεί η χρονοβόρα ποινική διαδικασία. Παράλληλα θα μπορούσε να θεσμοθετηθεί και στο χώρο του πειθαρχικού δικαίου αυτό που ήδη ορθώς ετέθη στο «νόμο Κοντονή», ήτοι η απαλλαγή ή ευνοϊκή μεταχείριση ομάδος που συνδράμει στην ταυτοποίηση και σύλληψη δραστών εγκληματικών πράξεων στα γήπεδα.

Θετικό το ηλεκτρονικό εισιτήριο, αλλά…

Συμπερασματικά, ο θεσμός του ηλεκτρονικού εισιτηρίου κρίνεται θετικός – άλλωστε υπάρχει σε όλα τα ποδοσφαιρικά προηγμένα κράτη – θα πρέπει όμως κατόπιν διαβούλευσης με όλους τους εμπλεκόμενους φορείς, φυσικά και με τους οργανωμένους φιλάθλους-οπαδούς, ώστε να βελτιωθεί σε συγκεκριμένα σημεία του ώστε να αντιμετωπιστούν ακόμα αποτελεσματικότερα τα φαινόμενα βίας εντός ή και με αφορμή αθλητικών γεγονότων και να ξαναγίνουν τα γήπεδά μας χώροι υγιούς και ασφαλούς κυρίως αθλητικής ψυχαγωγίας!

(Τα παραπάνω αναλύθηκαν διεξοδικά και από το νομικό σύμβουλο της Super League Γιάννη Οικονομάκη σε ομιλία του κατά τη νομική επιστημονική εκδήλωση που έλαβε χώρα την 27/01/2015 στο ΔΣΑ.)

Πέννυ Απ. Κονιτσιώτη

Δικηγόρος MSc

E-mail: pennykonitsioti@gmail.com

Web: www.pennykonitsioti.gr

www.stonistotisthemidos.gr

Αφήστε μια απάντηση

Η ηλ. διεύθυνσή σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *

Current ye@r *